By wspólnie wyjść na… pustynię - paulini już od dziś zapraszają na „Pawełki”, czyli nowennę do św. Pawła Pierwszego Pustelnika, od którego imienia wzięli nazwę Zakonu i zaczerpnęli swoją duchowość. Nabożeństwo odprawiane będzie codziennie o godz.18.00 w kaplicy dedykowanej Pustelnikowi z Teb. Potrwa do wigilii uroczystości Patrona paulinów - 14 stycznia.
Generał Zakonu Paulinów, o. Arnold Chrapkowski, w liście z okazji patronalnego święta, zachęca wszystkich zakonników, by czas nowenny był czasem modlitwy, duchowej pielgrzymki, której celem jest głębia serca i spotkanie z Tym, który Jest. „Niech wspólnie ponowiona profesja rad ewangelicznych i oddanie się Królowej Pustelników, będzie nową duchową iskrą do życia w takiej wolności, która poprowadzi do ofiarnego naśladowania naszego Pana Jezusa Chrystusa” - napisał przełożony generalny Zakonu Paulinów.
- Nowenna ma wyjątkowy, uroczysty charakter - mówi o. Michał Bortnik, rzecznik prasowy Jasnej Góry i zaprasza do modlitwy i udziału w nabożeństwie nazywanym popularnie „Pawelkami” częstochowian i pielgrzymów. Każdego nowennowego dnia o godz. 18.00 ojcowie i bracia paulini zgromadzą się w Kaplicy poświęconej swojemu Patriarsze. Tam też w obecności wystawionych na ołtarzu relikwii Świętego z Teb, z udziałem zgromadzonych wiernych, śpiewany jest jeden z dwóch hymnów mówiących o życiu Pawła i głoszone są okolicznościowe kazania. Nowenna przygotowuje do uroczystość ku czci Pawła Eremity, żyjącego w Egipcie w na przełomie III i IV w., a przypadającą 15 stycznia. Cześć i kult św. Pawła Pierwszego Pustelnika trwa w Zakonie Paulinów od samego początku powstania na węgierskiej ziemi wspólnoty braci pustelników w XIII w.
Jasnogórskiej nowennie do św. Pawła Pierwszego Pustelnika towarzyszy historyczny figuralny relikwiarz z Wenecji. To właśnie w Wenecji przechowywane były doczesne szczątki anachorety z egipskiej pustyni, który stał się patronem Zakonu Paulinów. W 1998 r. patriarcha Wenecji przekazał relikwie Pustelnika Paulinom, a sam relikwiarz trafił na Jasną Górę. Tu przechowywany przez lata, po raz pierwszy w czasie nowenny został pokazany publicznie dwa lata temu, dzięki staraniom jednego z braci zakonnych.
Relikwiarz należy do tzw. figuralnych, czyli ma postać ludzką z realistycznie dopracowanymi szczegółami anatomicznymi i starannie wykonanymi fragmentami ubioru. A historia relikwii św. Pawła Pierwszego Pustelnika odzwierciedla też niespokojną historię chrześcijaństwa w basenie Morze Śródziemnego i dzieje samego Zakonu Paulinów, który mimo dziejowych pożóg przetrwał ponad siedem wieków i powrócił nawet na kontynent afrykański, skąd wywodzi się ich patron z egipskiej pustyni oraz autor Reguły zakonnej - św. Augustyn. Paulini w XX w. zaczęli posługiwać w Kamerunie i RPA. Św. Paweł z Teb jest pierwszym pustelnikiem chrześcijańskim uznanym za świętego przez kościół katolicki, prawosławny i kościoły wschodnie. Urodził się w Tebach ok. 230 r. w zamożnej rodzinie chrześcijańskiej. Po śmierci rodziców odziedziczył spory majątek. Prześladowania chrześcijan za rządów cesarza Decjusza dotknęły również i jego. Gdy w ręce prześladowców chciał wydać go chciwy szwagier, Paweł znalazł schronienie na pustyni, nieopodal Morza Czerwonego. Prześladowania ustały, ale Paweł wybrał jednak samotne życie na pustyni. Przeżył tam 90 lat, wśród umartwień i postów, na modlitwie i oddaniu Bogu. Paulini w jednym z hymnów pawełkowych tak o nim śpiewają: „Odbiegł od wygód tego świata, Wyzbył się już miękkich szat, Z liści palm odzienie splata, Owoc ich pożywa rad".
Od roku 341 grota, w której mieszkał św. Paweł wraz z jego mogiłą stały się ośrodkiem kultu wśród pustelników. Tu powstał koptyjski klasztor pod wezwaniem św. Pawła, w miejscowym języku zwany Deir Anba Bula. Według tradycji został wybudowany na miejscu spoczynku, czyli na grobie św. Pawła. Właśnie w tym klasztorze należącym do najstarszych w chrześcijańskim świecie, dedykowanym św. Pawłowi oddawana jest nieprzerwanie od V wieku cześć temu pustelnikowi. Klasztor był kilkakrotnie grabiony i częściowo spalony. Na nowo odrodzony w XVIII w.
W burzliwych czasach prześladowań, wojen, krucjat, najazdów relikwie św. Pawła Pustelnika trafiały z rąk do rąk, a ich część cudem ocalała z pożaru podczas najazdu tureckiego w XVI w. na Węgry. Trafiła do ówczesnych paulińskich klasztorów. Część relikwii, jak okazało się po rekognicji i badaniach antropologicznych zawartości relikwiarza weneckiego dopiero w latach 90-tych XX w., ocalała również w tamtejszym kościele św. Juliana. Ukoronowaniem starań było oficjalne przekazanie relikwii św. Pawła Pustelnika przez Patriarchę kard. Marka C'è Zakonowi Paulinów 10 czerwca 1998 r. i przewiezienie ich do paulińskiego klasztoru w Rawennie. Tu znalazły swoje miejsce w specjalnym sarkofagu poświęconym przez Jana Pawła II, natomiast wenecki relikwiarz trafił na Jasną Górę. Historia zatoczyła swoiste koło, kiedy we wrześniu 2012 r. paulini przekazali relikwie swojego patriarchy do klasztoru św. Pawła Pierwszego Pustelnika na wschodniej Pustyni Arabskiej w Egipcie, koptyjskiego kościoła św. Minasa Męczennika w Kairze i koptyjskiego kościoła św. Michała Archanioła w Budapeszcie.
Św. Paweł z Teb uznany jest za duchowego ojca Zakonu Paulinów. Święto patronalne zakonnicy przeżywać będą 15 stycznia. Wyjątkowy charakter ma nabożeństwo w niedzielę po liturgicznym wspomnieniu Pustelnika z Teb, teraz 18 stycznia. Wtedy gromadzą się dzieci i kobiety oczekujące potomstwa, to nimi bowiem opiekuje się w sposób szczególny św. Paweł.
W ramach paulińskich obchodów ku czci Patriarchy Zakonu w piątek, 9 stycznia, odbędzie się prezentacja książki poświęconej ikonografii św. Pawła Pierwszego Pustelnika dr. hab. Dobrosławy Horzeli, historyka sztuki, kuratora wystaw, popularyzatora sztuki, sekretarza zajmującego się badaniami nad witrażem Corpus Vitrearum International, wykładowcy Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie i Uniwersytetu Jagiellońskiego. Praca nosi tytuł "Paweł - pierwszy z pustelników. Święty Paweł z Teb w sztuce Zachodu do końca epoki nowożytnej". Spotkanie odbędzie się 9 stycznia o godz. 16.30 w Kaplicy Różańcowej na Jasnej Górze.
Zakon św. Pawła Pierwszego Pustelnika liczy prawie pół tysiąca mnichów, którzy posługują w 17 krajach świata na 4 kontynentach. Ma trzy prowincje, czyli części Zakonu, które posiadają pewną autonomię: niemiecką, australijską i amerykańską, trzy jednostki przyrównane do prowincji, czyli wiceprowincje: węgierską, słowacką i chorwacką. Obok prowincji i wiceprowincji, są też mniejsze obszary - tzw. delegatury: we Włoszech, Ukrainie i Kamerunie.
Kandydaci przychodzący do zakonu z różnych zakątków świata wśród głównych inspiracji wyboru właśnie paulinów, wskazują na Pawłowy wzór życia i miłość do Matki Bożej.
Mirosława Szymusik
