O ludziach w czasach, które nie zawsze były ludzkie, o miłości, która zawsze zwycięża, o przebaczeniu, które choć trudne, jest możliwe i życiu, które warte jest…życia – o tym w powieści, której bohaterką jest także… pielgrzymka. Już za 2 tygodnie po raz 315. wyruszy Warszawska Pielgrzymka Piesza, a po raz pierwszy z drukarni do czytelników, nie tylko stołecznych pątników, trafi książka „Kryptonim Kołyska” Karoliny Ulman – Kalinowskiej. Jej premiera odbędzie się na pątniczym szlaku i w roku 70. rocznicy Jasnogórskich Ślubów Narodu. Książkę wydało wydawnictwo „Paulinianum”.
Bohaterka?…pielgrzymka
Książka, jak twierdzi autorka, trochę z gatunku „powieści w drodze”, zabiera czytelników w drogę - na pielgrzymkowy szlak, nie tylko w przestrzeni, ale i czasie, również jej premiera i prezentacja, autorskie spotkania odbędą się na trasie do Częstochowy. Jedną z bohaterek jest właśnie - wierna, niezłomna, z bliznami, droga pokoleniom Polaków - Warszawska Pielgrzymka Piesza (WPP). To w niej od trzech wieków, ducha czerpali też ludzie, którzy noszą blizny jak Matka, do której idą… Jej fenomen polega na ciągłości, bo wychodziła ze stolicy nawet w czasie rozbiorów, wojen i komunizmu, a narodziła się z wdzięczności za ustanie zarazy w osiemnastowiecznej Warszawie. Jest dziedzictwem Zakonu Paulinów i dobrem narodowym wpisanym na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego. Jest znakiem pielgrzymiej wierności, nawet za cenę męczeńskiej krwi, o czym przypomina do dziś pomnik zamordowanych pątników w 1792r. w Woli Mokrzeskiej.
Dlaczego „Kryptonim >Kołyska<”?
Pielgrzymka wychodzi spod paulińskiego kościoła św. Ducha w Warszawie, który od 2019r. jest diecezjalnym Sanktuarium Jasnogórskiej Matki Życia. To miejsce szczególnej modlitwy w intencji życia poczętego i przebłagania za grzechy przeciwko życiu. I życie, jego fundamentalna wartość, jego świętość z chrześcijańskiego punktu widzenia, jest kolejnym nurtem powieści. To wątek kluczowy nie tylko w książce, ale kluczowy dla duchowości WPP. Jest to opowieść jak zrodziło się Dzieło Duchowej Adopcji Dziecka Poczętego, którego geneza sięga Jasnogórskich Ślubów Narodu. To z jednej z rot ślubowania: „walczyć będziemy w obronie każdego dziecięcia i każdej kołyski równie mężnie, jak ojcowie nasi walczyli o byt i wolność Narodu, płacąc obficie krwią własną”, wywodzi się tytuł książki. Jest ona też ujętym w formie powieści zapisem prawdziwych działań aparatu bezpieki w czasach PRL względem Zakonu Paulinów i Warszawskiej Pielgrzymki Pieszej. Przeplatają się prawdziwe losy historycznych, wielkich postaci Kościoła czasów PRL: kard. Stefana Wyszyńskiego, bp. Antoniego Baraniaka, ks. Jerzego Popiełuszki, a także bohaterskich zakonników: paulinów o. Krzysztofa Kotnisa, o. Piotra Markiewicza, o. Alojzego Wrzalika, z fikcyjną historią dramatycznego związku tajnej agentki SB i patriotycznego działacza opozycji - Hanki i Piotra. Agenci, tajni współpracownicy bezpieki kontra „aktywiści klerykalni” (jak nazywali ich komuniści), czyli świeccy "kontrwywiadowcy" paulińscy na pielgrzymce to też jedna z kart tamtej rzeczywistości.
A wątek Hanki i Piotra odsyła też do współczesnego Domu Pątnika przy Jasnej Górze, gdzie w czasach PRL funkcjonował Szpital Położniczy. Dziś w sali zabiegowej, gdzie przeprowadzane były aborcje, znajduje się kaplica, gdzie sprawowane są Msze św.
- Tematem przewodnim jest Ewangelia, jest Dobra Nowina. To jest książka, gdzie właśnie tą najbardziej istotną kwestią jest fakt pochylenia się Boga nad ludzką biedą, ludzką nędzą i wydobycia człowieka z najbardziej skomplikowanej sytuacji. I to jest to, co przyświecało tworzeniu tej książki – mówi o. Krzysztof Wendlik, który był przeorem Klasztoru Paulinów w Warszawie i kierownikiem Warszawskiej Pielgrzymki Pieszej.
Życie warte jest …życia
Jednym z głównych bohaterów jest paulin o. Krzysztof Kotnis, zakonnik, który za głoszenie, że każde dziecko poczęte pod sercem matki ma prawo do życia, a aborcja jest zabójstwem, z ambony trafił do więzienia. To właśnie Warszawska Pielgrzymka Piesza była dla niego obok ambony przestrzenią krzewienia prawdy o ludzkiej godności i nawoływaniem do ochrony życia poczętego. O. Kotnis w 1966 r. spędził za to pół roku w celi z kryminalistami.
O. Kotnis „siedział” ponad pół roku, od czerwca 1966 roku do stycznia 1967. Stało się tak z powodu kazania, które wygłosił 22 czerwca 1966 r. w parafii św. Stanisława na Żoliborzu na prośbę ówczesnego proboszcza. Przy kościele na Żoliborzu miał zatrzymać się Obraz Nawiedzenia, który peregrynował wówczas po Polsce. Jednak po drodze z Fromborka Służba Bezpieczeństwa zatrzymała samochód z obrazem. Prymas Wyszyński został na dwie godziny zatrzymany. A kościół na Żoliborzu, gdzie obraz miał się zatrzymać, został obstawiony przez milicję, tajnych funkcjonariuszy z SB i Ormowców. Oni też stali się szczególnymi słuchaczami kaznodziei. O. Kotnis mówił, że ustawa z 1956 r. „o warunkach dopuszczalności przerywania ciąży” jest ustawą zbrodniczą. W niedługim czasie o. Kotnis został wezwany do stawienia się na przesłuchanie w charakterze świadka. Z pałacu Mostowskich przeniesiono go do aresztu śledczego na Rakowiecką, gdzie trafił do celi z więźniami z wyrokami kryminalnymi. Ci, kiedy się dowiedzieli, że „postawił się komunistom”, nabrali do niego zaufania. Spowiadał ich i rozgrzeszał.
Od wyjścia z więzienia o. Krzysztof wspominał o aborcji w każdym kazaniu. Jego amboną stała się też Piesza Pielgrzymka Warszawska, z którą szedł 29 razy. Tu też głosił konferencje o konieczności ochrony życia tych, którzy bronić się nie mogą. Władze cały czas się nim interesowały, nie dopuszczono, by został przeorem klasztoru w Warszawie, „deptano mu po piętach”. - Miał w sobie determinację, by się nie bać, by pełnić swoją misję wszędzie tam, gdzie wyznaczano mu zakonną placówkę. Dzisiaj nam takich apostołów bardzo potrzeba – podkreśla paulin o. Kazimierz Maniecki, również warszawski pielgrzym, który pamięta o. Krzysztofa.
„Kryptonim >Kołyska<” to siódma książka Karoliny Ulman-Kalinowskiej. Jet ona jest absolwentką Edytorstwa oraz Dziennikarstwa i Komunikacji Medialnej Uniwersytetu Jagiellońskiego. Do tej pory ukazały się m.in. jej sfabularyzowane opowieści o życiu założyciela Zakonu Paulinów bł. Euzebiusza z Ostrzyhomia „Boży płomień” czy o św. Pawle z Teb duchowym ojcu paulinów „Pustynna Iskra” W 2023r. ukazała się też książka Karoliny Kalinowskiej i Janusza Rosikonia „Paulini. 550 lat na Skałce”.
Okładkę zaprojektowała s. Natanaela Błażejczyk CSSF, która jest również autorką plakatów Warszawskiej Pielgrzymki Pieszej.
Mirosława Szymusik
