Św. Jan Paweł II podczas pierwszej pielgrzymki do Polski pogratulował paulinom ich maryjnego charyzmatu oraz przebywania w bezpośrednim oddziaływaniu promieniowania Maryi. Miłość do Matki Chrystusa biali mnisi pielęgnują od początku istnienia Zakonu, a teraz krzewią ją na 4 kontynentach. Dziś paulini obchodzą święto Najświętszej Maryi Panny Królowej Pustelników i Matki Zakonu. Tradycyjnie zakonnicy z jasnogórskiego konwentu spotkają się na wspólnotowej Mszy św., podczas której ponowią swoje oddanie Matce Bożej poprzez Akt Zawierzenia.
Od 1382 r. Zakon sprawuje pieczę nad jednym z najważniejszych sanktuariów świata - Jasną Górą. To właśnie dlatego paulini postrzegani są w Kościele i przez wiernych jako zakon maryjny. W przeciągu wieków wzbogacili swoje przesłanie o działalność duszpasterską. Od XV w. obejmują parafie, a także opiekę nad ruchem pielgrzymkowym. Często biskupi, zapraszając „białych mnichów” do posługi w swoich diecezjach, powierzają im opiekę nad lokalnymi sanktuariami maryjnymi.
To umiłowanie Maryi wynika też ze źródeł powstania Zakonu, który ukonstytuował się w XIII w. na Węgrzech, gdzie zaznaczył się bardzo żywy kult Najświętszej Maryi Panny. Już daleko wcześniej nazywano i zarazem czczono Ją jako „Wielką Panią Węgier”. Węgierskie Márianosztra od początku istnienia było miejscem poświęconym Maryi. Ona jest tu główną Patronką i odbiera cześć jako „Maria nostra”, czyli „nasza Maryja”. To stamtąd właśnie w 1382 r. przybyło szesnastu węgierskich paulinów, którzy założyli klasztor na Jasnej Górze.
Szczyt swego rozwoju Zakon osiągnął w XVI w., kiedy to w krajach Europy, a nawet w Palestynie i Egipcie w 8 prowincjach istniało 300 klasztorów. Klęska wojska węgierskiego w bitwie z Turkami pod Mohaczem w 1526 r. przyniosła wielkie spustoszenie także dla paulińskich wspólnot. Turcy zburzyli dziesiątki klasztorów, spłonęły archiwa i biblioteki, zakonnicy ponieśli męczeńską śmierć. Po klęskach na Węgrzech centrum życia zakonnego zaczęło przesuwać się w stronę Jasnej Góry. Dziś to Jasna Góra wyznacza właśnie charyzmat całego Zakonu.
"Posługa jasnogórska Paulinów - jak zaznaczył Ojciec Święty Jan Paweł II w swoim przemówieniu przed Cudownym Obrazem Matki Bożej Jasnogórskiej 19 VI 1983 r. - najpełniej wyraża charyzmat Zakonu Paulinów nie tylko w Kościele na ziemi polskiej, ale także w Kościele powszechnym". Jasną Górę nazwał papież "najbardziej newralgicznym punktem duszpasterstwa na całej ziemi polskiej", a maryjność paulińską określił mianem "charyzmatu jasnogórskiego", w którym mieści się głoszenie Słowa i sprawowanie sakramentów, oddanie Matce Najświętszej.
W Konstytucjach Zakonu zapisany jest szczególny związek paulinów z Maryją przez synowską miłość i pragnienie naśladowania Jej wierności Bogu. To także zobowiązanie, by wszędzie, gdzie Bóg ich pośle byli Jej głosicielami.
Wśród polskich sanktuariów maryjnych oprócz Jasnej Góry - która ma charakter międzynarodowy - paulini opiekują się: sanktuarium Patronki Podlasia - Matki Wiary i Jedności w Leśnej Podlaskiej, sanktuarium Patronki Rodzin w Leśniowie-Żarkach, sanktuarium Matki Bożej Pocieszenia w Biechowie k. Wrześni, sanktuarium Matki Bożej Zwycięskiej w Brdowie k. Koła, sanktuarium Matki Bożej Pocieszenia w Błotnicy Starej niedaleko Radomia. W Ameryce Północnej paulini są już od ponad 70 lat. Najbardziej znane jest Sanktuarium Matki Bożej Częstochowskiej w Doylestown w stanie Pensylwania, potocznie zwane Amerykańską Częstochową. W Australii paulini opiekują się dwoma sanktuariami maryjnymi, które mają charakter diecezjalny: Matki Bożej Miłosierdzia w Berrima Penrose Park i Matki Bożej Wspomożycielki Wiernych w Marian Valley oraz posługują duszpastersko w parafiach. Do innych zagranicznych zaś należy zaliczyć sanktuaria m.in.: "Afrykańska Częstochowa" Centocow Mission w RPA, Kamensko w Chorwacji czy Šastín-Stráže na Słowacji. W grudniu 2019 r. pauliński kościół pw. Ducha Świętego w Warszawie został ogłoszony diecezjalnym Sanktuarium Jasnogórskiej Matki Życia.
W Święto Najświętszej Maryi Panny Królowej Pustelników Opiekunki i Matki Zakonu paulini ponowią swoje z Nią przymierze. W akcie zawierzenia wyrażą podziękowanie Matce Bożej m.in. za to „że w swojej dobroci obrała Jasną Górę i inne sanktuaria, jako miejsca szczególnej obecności, że synów św. Pawła Pustelnika powołała, aby służyli ludowi Bożemu, że w trudnych chwilach, jako Matka miłosierdzia podtrzymywała istnienie Zakonu okazując swoją niezawodną pomoc”. Paulini oddają się całkowicie na dalszą współpracę z Maryją w służbie Kościoła.
Mirosława Szymusik
