Ponad pół wieku swojego życia poświęcił służbie Pięknu. 19 maja 2026r, w wieku 82 lat, zmarł Bogdan Chaber, zasłużony dla Jasnej Góry konserwator sztuki. Był jednym z najwybitniejszych przedstawicieli dyscypliny konserwacji zabytków w Polsce i powszechnie uznanym autorytetem w tej dziedzinie. W uznaniu szczególnych zasług dla ochrony polskiego dziedzictwa narodowego w 2012r. otrzymał na Jasnej Górze Brązowy Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. Msza św. pogrzebowa sprawowana będzie w sobotę, 23 maja, w kościele na częstochowskim Cmentarzu Kule o godz. 12.00.
Paulini ze smutkiem przyjęli wiadomość o śmierci konserwatora. W latach 2008-2012 kierował bezprecedensowymi pracami kompleksowego odnowienia jasnogórskiej Bazyliki. Kompleksowe prace konserwatorskie i restauratorskie wnętrza i wyposażenia Bazyliki wykonane zostały w dwuosobowym konsorcjum z konserwatorem Józefem Żołyniakiem. Podjęto wówczas m.in. kompleksową renowację ścian i sklepienia nawy głównej i naw bocznych oraz kaplic bocznych Bazyliki, prace konserwatorskie nad odnowieniem stiuków, polichromii, rzeźb i obrazów. – Bazylika tchnie nowym pięknem, wnętrze dostało nowego ducha - oceniali wynik prac paulini.
- Na pokolenia następne zostawiamy jasnogórską Bazylikę w pełnej świetności, w takiej świetności, w jakiej ona była wybudowana i oddana do użytku wszystkim tu przybywającym pielgrzymom ku większej chwale Boga - mówił ówczesny przeor Jasnej Góry o. Roman Majewski.
Bogdan Chaber m.in. ustanawiał standardy w zakresie estetycznych aspektów restauracji jednego z najcenniejszych zabytków Jasnej Góry - monumentalnego późnogotyckiego krucyfiksu z Kaplicy Matki Bożej. Przeprowadził też w 1995r. indywidualne prace konserwatorskie tego krucyfiksu.
Był doradcą paulinów w zakresie troski o kulturowe dziedzictwo jasnogórskiego klasztoru, uczestnikiem wielu komisji konserwatorskich, autorem ustnych i pisemnych opinii.
Bogdan Chaber był absolwentem Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, gdzie w 1968 roku ukończył studia w zakresie konserwacji dzieł sztuki. Samodzielną pracę zainaugurował zaraz po ukończeniu studiów, od restauracji XVII-wiecznego prospektu organowego w Kamieniu Pomorskim, gdzie w latach 1968-1972 kierował 3-osobowym zespołem specjalistów. Później rozpoczął prowadzenie stałej działalności w Częstochowie. Posiadał także własną pracownię konserwatorską w Goeteborgu i Sztokholmie (w latach 1978-1985), gdzie przeprowadził restaurację blisko 80 obrazów malarzy holenderskich, włoskich i szwedzkich. Zajmował się głównie malarstwem sztalugowym, w tym na podłożu drewnianym i rzeźbą drewnianą polichromowaną, złoconą, srebrzoną. Podejmował się także koordynacji dużych projektów (wnętrza kościelne) i kierowania zespołami specjalistów. Od 1983 roku był rzeczoznawcą Ministra Kultury i Sztuki (obecnie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego), a w latach 1991-2010 był także rzeczoznawcą Ogólnopolskiej Rady Konserwatorów Dzieł Sztuki. Współpracował ze służbami konserwatorskimi na terenie całego kraju, przede wszystkim na obszarze województwa śląskiego.
Wiele z konserwowanych przez Bogdana Chabera zabytków malarstwa sztalugowego i drewnianej rzeźby polichromowanej należy do najwybitniejszych dzieł sztuki zachowanych na terenie województwa śląskiego: wśród nich znalazły się gotyckie i barokowe dzieła ze znanych w Polsce kościołów i klasztorów w Koniecpolu, Mstowie, Świętej Annie czy zabytki znajdujące się w sanktuarium na Jasnej Górze. Konserwator wprowadzał nowatorskie rozwiązania technologiczne (jak w przypadku pierwszego na terenie województwa śląskiego samonaciągającego się krosna do wielkiego obrazu ołtarzowego Tomasza Dolabelli z kościoła w Koniecpolu) czy ustanawiał standardy w zakresie estetycznych aspektów restauracji zabytków (jak w odniesieniu do obrazów ze Świętej Anny czy późnogotyckiego krucyfiksu z Kaplicy Matki Bożej na Jasnej Górze).
Bogdan Chaber był zwolennikiem konserwacji ograniczającej inwencję własną wykonawcy na rzecz pełnego uszanowania historycznych, estetycznych i kultowych właściwości dzieła. Np. w 2004 r. podczas odkrywek konserwatorskich przy VIII stacji drogi krzyżowej w kaplicy Matki Bożej, dokonanych przez konserwatora Bogdana Chabera z Częstochowy odsłonięto pierwotne barokowe malowidło. Obrazy te wykonano w połowie XVIII, a w XIX w. namalowano nowe obrazy z przejęciem dawnych układów kompozycyjnych.
Mirosława Szymusik
