Poraniona, „aresztowana”, od „burzących kolubryn mocniejsza” - Matka Boża w Jej Jasnogórskim Wizerunku. Obchodzona 26 sierpnia uroczystość Matki Bożej Częstochowskiej przypomina o związku Matki Chrystusa z dziejami naszego narodu. Ten szczególny dzień Jej „polskich imienin” jest wciąż zachętą, byśmy jako wspólnota Kościoła budowali jedność w naszych rodzinach i parafiach wokół Maryi. Główna Suma odpustowa odprawiona zostanie 26 sierpnia o godz. 11.00 na Szczycie pod przewodnictwem Prymasa abp. Wojciecha Polaka. Uroczyście ponowione zostaną Jasnogórskie Śluby Narodu, których autorem jest bł. kard. Stefan Wyszyński w 70. rocznicę ich złożenia przez polski naród.
Ta, która prowadzi
Choć nigdy na Jasnej Górze nie odnotowano żadnych objawień maryjnych, jak to miało miejsce w innych sanktuariach, a od ponad sześciu wieków „ciągną” na Jasną Górę niepoliczone rzesze pątników. To historyczny Obraz Matki Bożej jest tu największym skarbem. Maryja Jasnogórska „dana ku obronie narodu naszego” – jak mawiał Prymas Wyszyński – wciąż promieniuje na życie osobiste i społeczne Polaków.
Wizerunek Częstochowski to malowidło zaliczane do typu przedstawień określanego mianem Hodegetrii. Nazwa ta oznacza „Tę, która prowadzi”.
Kolejne pokolenia zaświadczają słowa dziejopisa, że „Obraz przenika szczególna pobożność, jakbyś patrzył na żywą osobę”. To historyczny Obraz Matki Bożej jest największym skarbem Jasnej Góry. Został tutaj sprowadzony w 1382 r. przez Władysława Opolczyka. Przedstawiające Matkę Bożą z Dzieciątkiem malowidło powstało na trzech deskach o wymiarach 122 na 82 cm. Według tradycyjnych przekazów autorem obrazu miał być św. Łukasz Ewangelista, który miał go namalować na deskach stołu, przy którym spożywała posiłki Święta Rodzina. Badania wskazują jednak na XIII-XIV-wieczne pochodzenie obrazu. Według jeszcze innych danych, obraz jest bizantyjską ikoną z VI-IX w. Prawy policzek Matki Bożej znaczą dwie równoległe rysy, przecięte trzecią na linii nosa. Na szyi widocznych jest sześć cięć. To pozostałości po napadzie na klasztor w 1430 r. Banda rabusiów z Czech, Moraw i Śląska po włamaniu się do Kaplicy Matki Bożej zdjęła obraz z ołtarza, ograbiła go z kosztowności i pocięła szablami twarz Maryi. Drewniana podstawa obrazu rzuconego na podłogę pękła na trzy części. Obecna wersja Częstochowskiego Wizerunku więc z lat 1431-1433, po restauracji dokonanej także przez malarzy z zachodniej Europy. Po odrestaurowaniu, a w dużej mierze namalowaniu wizerunku na nowo, zachowano rany na obliczu Matki Bożej, pokrywając cynobrem. Są one ważnym elementem Obrazu o bardzo silnej wymowie, o czym zapewniają rzesze pielgrzymów.
Nie zabrakło też dramatycznych momentów w najnowszej historii częstochowskiego Wizerunku np. "aresztowania" przez komunistów. Była to kopia Cudownego Obrazu, w którym Maryja odwiedzała swoje dzieci zgodnie z ich pragnieniem wyrażonym. Wędrówka obrazu była ważną częścią dziewięcioletniej Wielkiej Nowenny, która miała przygotować Polaków do milenium chrztu Polski. Komuniści obraz więzili przez sześć lat, od 1966 do 1972 roku. Ale zanim go „aresztowali”, SB obserwowała go przez dziewięć lat. Peregrynacja odbywała się nawet pomimo „uwięzienia” Obrazu Nawiedzenia w czerwcu 1966 r. Symbolicznie pielgrzymowały wówczas: pusta rama, Ewangeliarz i świeca.
Matka Chrystusa i nasza…
O ustanowienie święta Matki Bożej Częstochowskiej ojcowie paulini zabiegali kilkakrotnie. Po raz pierwszy zwrócili się z taką prośbą do Stolicy Apostolskiej po obronie Jasnej Góry przed Szwedami w 1665 r. Kongregacja Obrzędów zezwoliła wtedy jedynie na odprawianie Mszy św. wotywnych. Dopiero papież Pius X w 1904 r. zatwierdził uroczystość NMP Częstochowskiej dla Jasnej Góry i dla ówczesnej diecezji włocławskiej. Na prośbę biskupa włocławskiego Stanisława Zdzitowieckiego i polskich paulinów zatwierdził święto Matki Bożej Częstochowskiej w rycie I klasy z oktawą dla Jasnej Góry. Święto to miało być obchodzone w środę po 24 sierpnia. Po raz pierwszy obchodzono ją 29 sierpnia 1906 r.
W 1931 r. papież Pius XI ustalił jako uroczystość dzień 26 sierpnia. Pierwszy raz tego dnia czczono Matkę Bożą Jasnogórską w 1932 r. w ramach obchodów jubileuszu 550-lecia Jasnej Góry.
W roku 70. rocznicy Jasnogórskich Ślubów Narodu
Główna Suma odpustowa odprawiona zostanie 26 sierpnia o godz. 11.00 na Szczycie pod przewodnictwem Prymasa abp. Wojciecha Polaka. Ponowione zostaną Jasnogórskie Śluby Narodu, których autorem jest bł. Prymas Wyszyński.
Jan Paweł II zwracał uwagę, że Śluby Jasnogórskie nie są „zabytkiem przeszłości”, ale „warunkiem przyszłości” i nazwał je „polską kartą praw człowieka”. Zaliczał je do tych inspiracji społecznych, do których trzeba nam stale powracać. W tekście Ślubów zawarte są m.in. wezwania do obrony budzącego się życia, nierozerwalności małżeństwa, troski o serca i umysły dzieci, miłość, sprawiedliwość, zgodę, pokój, walkę z przemocą, troski o głodnych, bezdomnych, płaczących. Wśród wyliczanych wad narodu są: lenistwo, lekkomyślność, marnotrawstwo, pijaństwo i rozwiązłość. Prymas Wyszyński powiązał historię z teraźniejszością, dzięki Jasnogórskim Ślubom Narodu z historycznego aktu Jana Kazimierza z 1 kwietnia 1656 roku uczynił żywy dokument wiary i maryjnego kultu w narodzie.
Wieczorna Msza św. 26 sierpnia o godz. 19.00 to czas modlitwy wiernych arch. częstochowskiej, bowiem Matka Boża Jasnogórska jest główną Patronką miasta i archidiecezji.
Mirosława Szymusik
